George Frideric Handel
MESSIAH
libretto Charles Jennens
premiera 13 kwietnia 1742, The Great Music Hall, Dublin
1. Symfonia
2. Recytatyw (T)
Znajdź pocieszenie, mój ludu, BÓG powiada.
Do Jerozolimy pocieszająco trzeba Ci gadać
i wołać do niej, iż jej walka skończona
a wina jej została odpuszczona.
Oto jest głos tego, kto na pustkowiu woła:
drogę Panu przygotujcie zgoła
a czyńcie ścieżki prostymi
dla BOGA naszego na pustyni.
3. Aria (T)
Wszelka dolina już
ma płaskiej być powierzchni,
każde z gór i wzgórz
ma obniżyć swe wierzchy,
wyprostować się mają czeluści,
wyłagodzić wszelkie nierówności.
4. Chór
I będzie Pańska chwała
tedy okazana.
Od wszelkiego ciała
będzie oglądana,
gdyż tak powiedziała
mowa oto Pana.
5. Recytatyw (B)
Pan zbrojnych armii tako rzekł:
jeszcze tylko moment będzie biegł
i wstrząsnę Niebiosami, ziemią,
morzem i suchą ziem przestrzenią
i poruszę dogłębnie ludami wszystkimi
i ludów pożądania przybędą wraz z nimi.
Oto Pan, którego szukacie,
przybędzie z nagła do Swojej świątyni,
także posłańca Zakonu macie,
którego otaczacie pragnieniami swymi;
tedy i on przybędzie, Pan zbrojnych armii.
6. Aria (A)
Kto jest, który zniesie,
dzień, kiedy On zbliży się,
kto ocaleje, gdy On się ukaże?
On jest jak ogień rzemieślnika w żarze.
7. Chór
I Synów Lewiego postawi w czystości,
by Panu oddawali dary swej prawości.
8. Recytatyw (A)
Oto bowiem z panny narodzi się dziecię,
Syna ta powoła na świat ów stworzony,
imieniem Emmanuel będzie obdarzony,
co się tłumaczy jako: “Bóg jest z nami” przecie.
9. Aria (A), Chór
Ty, która Syjonowi przynosisz dobre wieści,
stańże tedy na wzniesieniu wysokości,
Ty, która dobre wieści Jeruzalem zanosisz,
oto niech z mocą głos swój podnosisz,
podnieś głos, dzielną przyjmij twarz,
mów grodom judzkim: oto jest BÓG wasz!
Powstawszy zaświeć, Twe światło przybyło,
chwały Pańskiej pole na Ciebie wstąpiło.
10. Recytatyw (B)
I tak ciemność ziemię zakryje,
a mrok narody sobą spowije;
lecz Pan nad Tobą powstanie,
da chwały Swej nad Tobą ukazanie.
Przyjdą do światła Twojego poganie,
przy wschodzie Twym poczet królów stanie.
11. Aria (B)
Oto lud w ciemności kroczący
ujrzał wielkiej źródło światłości.
W krainie śmiercią zacienionej mieszkający
otrzymali światło w swej jasności.
12. Chór
Nam tedy więc dziecię narodzone,
Syn nam w rzeczy samej jest dany;
panowanie na jego ramiona złożone
i będzie imionami tymi nazywany:
Wspaniały, BÓG potężny, Rad Rozdawca,
Ojciec Wiekuisty, Pokoju Książę i Sprawca.
13. Symfonia
14a. Recytatyw (S)
A byli na polach także pasterze,
każdy z nich nocą swej trzody strzeże.
14b.
Stanął pośród nich anioł Pana
i chwała Pańska jest wokół zesłana,
trwoga w pasterskie piersi wraz wlana.
15.
Anioł im powiada:
niech w sercach strach Wam się nie skrada,
przynoszę Wam ja dobre wieści,
radosnej one wielce treści
dla wszego ludu przeznaczone.
W mieście Dawida narodzone
dzieckiem Zbawienie Wam,
oto jest Chrystus Pan.
16.
I raptem anioła otoczyło
mnóstwo Niebnego oddziału,
Boga chwaląc tak mówiło:
17. Chór
BOGU na wysokości bądź chwała,
pokój niech zagości na ziemi,
dobra wola niech będzie z ludźmi dobrymi.
18. Aria (S)
Raduj się ogromnie, córo Syjonu,
wykrzykuj, córo z Jeruzalem domu,
patrz, oto król do Ciebie przychodzi.
on pokój ogłosi dla wszystkich ludzi.
19. Recytatyw (A)
Otworzą się ślepców oczy,
uszy głuchych słuch odzyskają,
kulawy jak jeleń wyskoczy,
niemych wargi pieśń wydają.
20. Duet (S, A)
On jak pasterz nakarmi trzodę,
zagarnie owce swym ramieniem,
w swoim zgromadzi je łonie,
łagodnie prowadzi maciorki i młode.
Ku Niemu przyjdźcie po pracy, z brzemieniem,
on da Wam odpocznienie.
Weźcie na siebie jarzmo Jego,
On pokorny, serca uniżonego,
znajdziecie pokój ducha strudzonego.
21. Chór
Jego jarzmo łatwo nieść,
ciężar jego lekki jest.
WTÓRA CZĘŚĆ
22. Chór
Oto jest BOŻY Baranek,
grzechy świata Przezeń są zabrane.
23. Aria (A)
Od ludzi odebrał wzgardę, odrzucenie,
Mąż boleściwy, poznał On cierpienie.
Oddał swoje plecy tym, co uderzali,
lica zaś tym, co włosy z brody rwali:
nie schował Swojego Oblicza
przed plwociną i hańbą, przed niczym.
24. Chór
Prawdziwie niósł nasze cierpienia,
wziął na się od nas boleści;
za przewiny nasze doznał zranienia
i blizny przyjął za nasze nieprawości;
Nań spadło za pokój nasz karanie,
stąd winniśmy Mu podziękowanie.
25. Chór
A w Jego ranach
żywotność nasza czekana.
26. Chór
My wszyscy na wzór owiec zgubieni,
ku własnej swojej drodze odwróceni;
Pan zaś złożył na Niego
nieprawość ludu całego.
27. Recytatyw (T)
A ci, którzy Go widzieli
śmiechem, drwinami lżyć jęli:
skrzywiali usta w grymasie,
gdy mówili głowy ich trzęsły się:
28. Chór
W Bogu złożył Swe zaufanie,
sądził, że na ratunek On stanie:
niechże więc go ratuje,
jeśli ku Niemu miłość czuje.
29. Recytatyw (T)
Odmowa Twa serce Mu złamała,
ciężkością jest przepełniony,
czekał na duszę, co by mu współczucie dała,
lecz nikt taki nie był znaleziony.
Nie było także nikogo,
który by chciał wesprzeć Go.
30. Arioso (T)
Patrząc oceńcie wzrokiem:
czy jest takie cierpienie,
równie co Jego głębokie?
31. Recytatyw (T)
Wyrwano Go z krainy żyjących,
za winy ludu Twego był cierpiący.
32. Aria (T)
Lecz nie chciałeś, by dusza Jego
pozostała pośród piekła ognistego;
Świętemu także nie dałeś
odczuwać skażenia Swym Ciałem.
33. Chór
Wy bramy, podnieście głowy swe,
przedwieczne odrzwia, otwórzcie się,
by Król mógł nadejść Chwały!
Komże więc jest on cały?
Pan silny, potężny,
na polu walki mężny.
Wy bramy, podnieście głowy swe,
przedwieczne odrzwia, otwórzcie się,
by Król mógł nadejść Chwały!
Komże więc jest on cały?
On jest nad wojskiem panującym,
On Królem chwałą wszystek tchnącym.
34. Recytatyw (T)
Czyż tedy rzekł do anioła którego:
On moim Synem, jam zrodził Jego?
35. Chór
Niech wsztsct aniołowie BOŻY dadzą Mu pochwalenie.
36. Aria (S, A, B)
Tyś wzniósł się sam do góy,
Tyś jest właśnie ten, który
niewolę w niewolę pojął,
dary wysłużył dla ludzi,
także dla wrogów swoich,
by wśród nich się Pan Bóg narodził.
37. Chór
Z ust Pańskich słowo dano:
wielkie będzie proroków grono.
38. Aria (S)
Jak mają pełne piękności
stopy pokoju głosiciele,
którzy przynoszą szczęsne wieści
ogłaszające dobra wiele.
39. Chór
Dźwięk ich rozbrzmiewa po ziemi,
słowa ich po krańce ziem przestrzeni.
40. Aria
Czemu szaleją z gniewu poganie,
czemu na darmo narody się zmawiają?
Królów ziemskich ma miejsce powstanie,
władcy pospołu się naradzają
przeciwko Panu Swemu
i Jego Namaszczonemu.
41. Chór
Niech ich więzy będą rozerwane
a ich jarzma wkoło porozrzucane.
42. Recytatyw (T)
W Niebie mieszkający ich wyśmieje,
Pan wydrwi ich próżne nadzieje.
43. Aria (T)
Złamiesz ich berłem z żelaza,
rozbijesz ich jak przedmiot pracy garncarza.
44. Chór
Chwalmy Pana,
oto Pan Bóg Wszechmocny rządzi,
chwalmy Pana!
Państwami ziemi on rządzić będzie,
On i Chrystus Jego,
zapanuje do wieka wiecznego,
chwalmy Pana!
Król królów, Pan panów,
rządzić ma po wieki wieków,
chwalmy Pana!
TRZECIA CZĘŚĆ
45. Aria (S)
Wiem ja, że mój Zbawiciel żywy,
w dzień ostatni na ziemi stanie.
Choć z ciała jest robactwa ucztowanie
w ciele ujrzę, iż to BÓG prawdziwy.
Chrystus z martwych powstał teraz
owocem pierwszym ludu, co umiera.
46. Chór
A że śmierć przyszła przez człowieka,
przezeń teraz zmartwychwstanie czeka.
W Adamie wszyscy śmierć swą mają,
w Chrystusie wszyscy zmartwychwstają.
47. Recytatyw (B)
Słuchajcie, mówię Wam, mili,
zakryte rzeczy: nie wszyscy zaśniemy,
lecz odmienieni wszyscy będziemy,
i to w jednej chwili,
w czasie okamgnienia,
w czasie ostatniej trąby trąbienia.
48. Aria (B)
Trąby głos będzie rozbrzmiewać
i zmarli powstaną bez skazy,
będziemy odmienieni.
Co podlega zniszczeniu
musi niezniszczalne przywdziewać,
a to, co śmiertelne zrazu
musi nieśmiertalne wdziać odzienie.
49. Recytatyw (A)
Znajdzie urzeczywistnienie
to, co napisane:
śmierci pochłonięcie dane
przezto jedno zwyciężenie.
50. Duet (A, T)
O śmierci, gdzie żądło Twe kłujące?
O grobie, gdzie zwycięstwo Twe nastać mające?
Żądłem śmierci jest zgrzeszenie
a siłą grzechu – prawa wypełnienie.
51. Chór
BOGU niech będą dzięki,
zwycięstwo mamy z Jego ręki
przez Jezusa Chrystusa, Jego Syna,
naszego Zbawcę i Pana.
52. Aria (S)
Jeżeli BÓG jest z nami,
któż przeciw nam wystąpi?
Nikt chyba w to nie zwątpić,
że skazę ma przez BOGA wybrany?
BÓG daje usprawiedliwienie,
któż się wysłowi z oskarżeniem?
Chrystus miał udział Swój w zgonie,
więcej! zmartwychwstał własnymi siłami,
On siadł przy BOGA prawej stronie
i stamtąd wstawia się za nami.
53. Chór
Godny jest Baranek BOŻY,
odkupił nas w BOGU Swą krwią,
ofiarę przebłagalną złożył,
dlań do wzięcia gotowe są
moc i bogactwo, mądrość i siła,
zaszczyty, błogosławieństwo, chwała.
Niech błogosławieństwo i cześć
i chwała wraz z mocą chcą się wznieść
do Niego, On zasiadł na tronie,
do Baranka, po wszech czasów koniec.
Niech tak się stanie!
