Upcoming Events
18/09/2018
polecane

intelekt – wola – tęsknota

Post Image

Istnieją trzy rodzaje wychowania: kształcenie intelektu, umacnianie woli oraz rozwijanie skłonności do tego, co niewyrażalne, do piękna ciała i ducha, do prawdy oraz wolności, dzięki której forma przezwycięża materię, a wolna myśl pokonuje ślepą przemoc.

Wszelki godniejszy charakter wymaga siły i energii woli. Charakter idealny żąda poza tym szczególnie, ażeby popęd intelektualny obecny w każdym człowieku stawał się określoną i dominującą tęsknotą, nadając jednostce swoisty kształt, który wzbogaca pojęcie człowieczeństwa.

Życie w pełni swych poruszeń ma chwytać i stwarzać idee trwające ponad nim i ponad wszelką rzeczywistością. Człowiek ma posiadać siłę, by wytwarzać zjawiska duchowe, nowe wobec przeszłości i owocne dla przyszłości – tak, jak sztuka wytwarza w idealnym pięknie czystą, bezcielesną ideę. Filozofia winna szukać prawdy, działanie w życiu powinno tworzyć wielkość charakteru. Wszystko musi pozostawać w ciągłym działaniu twórczym. Wszystko ma zmierzać ku zgłębieniu tego, co jeszcze nie poznane i wytworzeniu tego, co jeszcze się nie zdarzyło. Każdy powinien uwierzyć, że znajduje się w punkcie, który wkrótce będzie musiał pozostawić daleko za sobą.

Kto wmawia sobie, jakoby najwyższa sztuka miała polegać jedynie na osiąganiu przyjemnej prawdy, najwyższa filozofia na systematyzowaniu dobrze skonstruowanych pojęć, najwyższa wartość moralna wyłącznie na uporządkowanym poczuciu szczęścia albo na prywatnej lub społecznej doskonałości osiągalnej przez aprioryczne uregulowania; kto nie czuje, że piękno, prawda i treść charakteru wynikają z dążenia niepojętego pod względem jakości i sposobu działania, że nie można ich oceniać wedle istniejących miar, ale że one same poprzez czyn dostarczają miernika dla oceny siebie i innych – z tym jesteśmy zmuszeni się pożegnać.

Jeżeli indywidualność ma być idealna, musi zaskakiwać czymś więcej niż tylko niepowtarzalnością. Musi w taki sposób objawiać wielką i czcigodną, ogólną ideę człowieczeństwa, by pojmowalna jedynie przez swą formę, tylko przez tę ideę zdawała się być stworzona. Idealny charakter winien mieć dość polotu, by przenosić siebie, a razem z sobą także swych obserwatorów, z ciasnej dziedziny rzeczywistości w rozległe królestwo myśli. Powagę życia powinien dostrzegać tylko w ideach, które sam rozbudza; przekształcać okropności i cierpienia życia we wzniosłość; radości i rozkosze życiowe wzbogacać o wdzięk i pogodę ducha; we wszystkich walkach i niebezpieczeństwach życia powinien jawić się niczym bojownik powołany do tego, by przyczyniać się do zwycięstwa wielkości, szlachetności i trwałości nad tym, co niskie, ograniczone i przemijające. Dlatego najbardziej nieodzownym warunkiem idealnego charakteru jest wolność we wszelkim szlachetniejszym sensie tego słowa, jego nieodłącznym towarzyszem głębokie umiłowanie mądrości i sztuki, jego nieomylnym atrybutem łagodność i wdzięk.

Indywidualność jest ostatecznym celem wszechświata.

Wilhelm von Humboldt 1767-1835